Czy wiesz, że ubezpieczyciel nie zawsze wypłaca pełną kwotę, jaka należy Ci się za naprawę samochodu? Wielu kierowców przyjmuje pierwszą wycenę bez weryfikacji, tracąc nawet kilka lub kilkanaście tysięcy złotych. Sprawdź, po czym rozpoznać zaniżone odszkodowanie i dowiedz się, jak skutecznie zawalczyć o należne pieniądze.
Zaniżone odszkodowanie to problem, z którym regularnie mierzą się właściciele pojazdów dochodzący swoich roszczeń po szkodzie komunikacyjnej. W praktyce nie brakuje sytuacji, w których ubezpieczyciel wypłaca świadczenie rażąco odbiegające od rzeczywistej wartości poniesionej szkody. Dla poszkodowanego taka sytuacja oznacza brak środków umożliwiających przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody. Pojawia się wówczas pytanie, na jakiej podstawie ubezpieczyciel ustala wysokość odszkodowania oraz jakie argumenty może wykorzystać poszkodowany, aby skutecznie domagać się dopłaty?
PODSTAWY USTALENIA WYSOKOŚCI ODSZKODOWANIA.
Ustalenie kwoty odszkodowania w przypadku ubezpieczenia OC.
Sposób ustalenia odszkodowania w przypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych określony został w ustawie z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (dalej: „ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych”). Zgodnie z art. 13 ust. 1 oraz art. 52 powołanej ustawy odszkodowanie z OC sprawcy wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotu objętego ubezpieczeniem.
Aby zatem ustalić kwotę należnego odszkodowania sięgnąć należy do przepisów kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 361 § 2 kodeksu cywilnego sprawca szkody, w granicach swojej odpowiedzialności odszkodowawczej, zobowiązany jest naprawić szkodę zarówno w zakresie strat, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że ubezpieczyciel zobowiązany jest do pokrycia szkody w pełnej wysokości. Jeżeli zatem kwota wypłaconego odszkodowania nie pozwoliła na wykonanie wszystkich niezbędnych napraw pojazdu, to wówczas ubezpieczyciel zobowiązany jest do wyrównania brakującej sumy poszkodowanemu. Ubezpieczyciel nie może się przy tym uchylać od zapłaty żądanej kwoty w szczególności z uwagi na fakt, że poszkodowany nie wybrał najtańszego sposobu wykonania napraw, jak również nie może powoływać się na wewnętrzne regulacje ubezpieczyciela, które w odmienny sposób ustalają kwotę należnego odszkodowania.
Warto zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt I NSNc 184/21. Sąd Najwyższy wprost stwierdził, że wysokość odszkodowania nie jest uzależniona od tego, czy poszkodowany faktycznie dokonał naprawy i poniósł związane z tym wydatki. W uzasadnieniu tego wyroku znajdziemy następujący, kluczowy fragment, który potwierdza tę zasadę:
„w świetle utrwalonego stanowiska Sądu Najwyższego nie ma bowiem żadnych wątpliwości, że odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego nie ogranicza się do równowartości wydatków poniesionych na naprawę pojazdu, lecz także jako równowartość hipotetycznie określonych kosztów przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego, każdorazowo obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy”.
Ustalenie kwoty odszkodowania w przypadku ubezpieczenia AC.
Sytuacja ma się zgoła odmiennie w przypadku ubezpieczenia AC – tutaj mamy do czynienia z ubezpieczeniem dobrowolnym, które regulowane jest przede wszystkim warunkami zawartej polisy. W szczególności zwrócić należy uwagę na ogólne warunki ubezpieczenia (OWU), które mogą przewidywać niekorzystny dla ubezpieczonego sposób kalkulacji odszkodowania.
W praktyce ubezpieczyciele ograniczają swoją odpowiedzialność z tytułu ubezpieczeń AC stosując liczne wyłączenia i ograniczenia, przykładowo takie jak:
- Możliwość stosowania amortyzacji;
- Dokonywanie kalkulacji kwoty odszkodowania w oparciu o części zamienne;
- Limity kosztów naprawy jak i sumy ubezpieczenia;
- Obowiązkowy udział poszkodowanego;
- Minimalna wysokość szkody (w przypadku najtańszych ofert ubezpieczenie AC ograniczone jest nieraz wyłącznie do szkody całkowitej).
Jak wyżej wskazano warianty ubezpieczenia AC mogą w sposób znaczący wpłynąć zarówno na samo uprawnienie do wypłaty jak i wysokość należnego odszkodowania. Warto więc zapoznać się dokładnie z warunkami ubezpieczenia przed wyborem polisy, szczególnie gdy cena polisy w sposób istotny będzie odbiegać od innych porównywanych przez nas ofert.
DOCHODZENIE OD UBEZPIECZYCIELA WYPŁATY BRAKUJĄCEGO ODSZKODOWANIA.
Dochodzenie wypłaty brakującego odszkodowania na drodze pozasądowej.
W przypadku, gdy ubezpieczyciel w wydanej decyzji zaniżył odszkodowanie, poszkodowany, uprawniony do wypłaty ubezpieczenia, powinien podjąć dalsze kroki celem wypłaty brakującej kwoty. W pierwszej kolejności zawsze rozważyć należy zastosowanie metod pozasądowych dochodzenia należności. Wybór wskazanej drogi znacząco usprawnia dochodzenie należności, jak i zmniejsza jego potencjalne koszty. Brak jest bowiem wówczas konieczności ponoszenia opłat sądowych, jak również kosztów zastępstwa procesowego, które to koszty zwrócone zostaną dopiero po zakończeniu postępowania sądowego i wydaniu wyroku.
Zakłady ubezpieczeń w ramach prowadzonej działalności informują o możliwości zgłoszenia reklamacji, wskazując przy tym termin zgłoszenia jak i sposób jej przesłania. Poszkodowany wskazać powinien zarówno brakującą kwotę należnego odszkodowania jak i uzasadnić swoje stanowisko. W przypadku odszkodowań z polisy OC sprawa jest przeważnie ułatwiona –gdy odszkodowanie nie przysługuje poszkodowanemu lub przysługuje w innej wysokości niż określona w zgłoszonym roszczeniu, zakład ubezpieczeń zobowiązany jest poinformować o tym poszkodowanego na piśmie co do zasady w terminie 30 dni od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie, wskazując na okoliczności oraz podstawę prawną uzasadniającą całkowitą lub częściową odmowę wypłaty odszkodowania, jak również na przyczyny, dla których odmówił wiarygodności dowodom zgłoszonym przez poszkodowanego.
W przypadku negatywnego rozpatrzenia reklamacji warto nieraz ponowić jeszcze nasze żądanie w formie ostatecznego przedsądowego wezwania do zapłaty – wówczas poszkodowany wskazuje zakładowi ubezpieczeń w sposób jednoznaczny, że w braku wypłaty należnego odszkodowania poszkodowany podejmie wszelkie kroki prawem przewidziane, celem ochrony przysługujących mu praw. Zarówno w przypadku reklamacji jak i wezwania do zapłaty warto skorzystać z pomocy radcy prawnego. Doświadczony prawnik bez większego trudu sformułuje stosowne wezwanie ze wskazaniem podstaw prawnych, co znacząco zwiększa szanse na zmianę uprzedniej decyzji ubezpieczyciela.
Dochodzenie odszkodowania na drodze sądowej.
W przypadku, gdy zgłoszona reklamacja, jak i wezwanie do zapłaty nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, poszkodowanemu pozostawać będzie wyłącznie dochodzenie roszczeń na drodze sądowej. Wówczas poszkodowany zobowiązany będzie wnieść pozew do właściwego sądu.
Przy wnoszeniu pozwu poszkodowany pamiętać powinien w szczególności, że dochodzone roszczenia nie są bezterminowe – zarówno roszczenie o naprawienie szkody z tytułu polisy OC jak i polisy AC przedawniają się co do zasady z upływem 3 lat, z tym że w przypadku roszczeń z polisy OC termin ten liczy się od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia a w przypadku roszczeń z polisy AC – od dnia upływu określonego umową terminu wypłaty odszkodowania. Oba terminy upływają z końcem ostatniego roku kalendarzowego.
Pamiętać także należy, że w przypadku polisy OC ewentualna odmowa wypłaty całej kwoty odszkodowania w żaden sposób nie wyłącza odpowiedzialności sprawcy szkody w zakresie, w jakim odszkodowanie nie zostało wypłacone. Wówczas poszkodowany uprawniony będzie do wytoczenia powództwa nie tylko przeciwko zakładowi ubezpieczeń, lecz także przeciwko sprawcy szkody.
Wytoczenie powództwa jak i samo postępowanie sądowe stanowią niezwykle sformalizowany proces, w którym każde składane pismo spełniać musi wymagania przewidziane w kodeksie cywilnym. Warto więc rozważyć skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej, jeżeli decydować się będziemy na dochodzenie roszczeń przed sądem.
Podejrzewasz, że Twoje odszkodowanie zostało zaniżone? Nie zostawiaj pieniędzy
u ubezpieczyciela. Nasz zespół bezpłatnie przeanalizuje kosztorys i oceni, czy wycena została sporządzona prawidłowo. Jeśli wykryjemy zaniżenie, pomożemy Ci skutecznie dochodzić dopłaty – bez zbędnych formalności i z pełnym wsparciem na każdym etapie. Skontaktuj się z nami i sprawdź, ile naprawdę powinieneś otrzymać.
