Ubezpieczyciel uznał szkodę całkowitą, a zaproponowane odszkodowanie jest znacznie niższe, niż się spodziewałeś? Sama decyzja ubezpieczyciela nie oznacza jeszcze, że wyliczenie jest prawidłowe.

W sprawach dotyczących szkody całkowitej wysokość odszkodowania zależy przede wszystkim od kilku wartości przyjętych przez ubezpieczyciela: wartości samochodu przed wypadkiem, kosztów jego naprawy oraz wartości pozostałości, czyli tzw. wraku. Ich poprawność można ocenić w ramach analizy odszkodowania za zdarzenie komunikacyjne.

Błąd w jednym z tych elementów może oznaczać różnicę wynoszącą kilka, kilkanaście, a przy droższych samochodach nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Masz decyzję o szkodzie całkowitej? Prześlij decyzję i wycenę do analizy. Sprawdzimy, czy istnieją podstawy do dochodzenia dopłaty do odszkodowania.

Czym jest szkoda całkowita samochodu?

W przepisach nie znajdziemy jednej uniwersalnej definicji szkody całkowitej obowiązującej zarówno w przypadku OC sprawcy, jak i ubezpieczenia AC.

W przypadku OC sprawcy co do zasady ze szkodą całkowitą mamy do czynienia wtedy, gdy ekonomicznie uzasadnione koszty przywrócenia samochodu do stanu sprzed zdarzenia przewyższają wartość pojazdu sprzed szkody. Sąd Najwyższy wskazał, że jeżeli koszt naprawy samochodu jest wyższy od jego wartości przed uszkodzeniem, roszczenie ogranicza się do różnicy wartości samochodu sprzed i po wypadku (wyrok SN z 20 lutego 2002 r., V CKN 903/00).Wyrok SN V CKN 903/00 – oficjalna baza Sądu Najwyższego

Stanowisko dotyczące braku sztywnego progu 70% w OC znajduje również potwierdzenie w postanowieniu Sądu Najwyższego z 12 stycznia 2006 r., III CZP 76/05.Postanowienie SN III CZP 76/05

Jak oblicza się odszkodowanie przy szkodzie całkowitej?

W typowym rozliczeniu szkody całkowitej z OC wysokość szkody odpowiada różnicy pomiędzy wartością pojazdu bezpośrednio przed zdarzeniem a wartością pozostałości po zdarzeniu.

ODSZKODOWANIE = wartość pojazdu przed szkodą – wartość pozostałości (wraku)

Przykład: samochód przed wypadkiem był wart 80 000 zł, a realna wartość pozostałości wynosi 25 000 zł. Szkoda wynosi więc 55 000 zł.

Jeżeli jednak ubezpieczyciel zaniży wartość auta do 70 000 zł i jednocześnie zawyży wartość wraku do 35 000 zł, wypłata spadnie do 35 000 zł. Różnica wynosi aż 20 000 zł – mimo że chodzi o ten sam pojazd i to samo zdarzenie.

Podstawą prawną ustalania rozmiaru szkody są m.in. art. 361 i 363 Kodeksu cywilnego.Kodeks cywilny – ELI (oficjalna baza aktów prawnych)

Więcej o dochodzeniu roszczeń po kolizji lub wypadku przeczytasz również w artykule kancelarii Odszkodowanie z OC sprawcy.

Czy przy 70% wartości samochodu zawsze występuje szkoda całkowita?

Nie. To jeden z najczęściej powtarzanych mitów dotyczących likwidacji szkód komunikacyjnych.

W przypadku OC sprawcy nie obowiązuje automatyczna zasada, zgodnie z którą przekroczenie przez koszty naprawy 70% albo 80% wartości samochodu oznacza szkodę całkowitą. Co do zasady znaczenie ma relacja ekonomicznie uzasadnionych kosztów naprawy do wartości samochodu sprzed wypadku.

Rzecznik Finansowy poświęcił temu zagadnieniu osobne opracowanie dotyczące szkody całkowitej i częściowej w OC komunikacyjnym.Analizy Rzecznika Finansowego dotyczące likwidacji szkód z OC

Inaczej wygląda sytuacja przy dobrowolnym ubezpieczeniu AC. Tutaj próg szkody całkowitej może wynikać z Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) i często jest określony procentowo. Zawsze trzeba jednak sprawdzić konkretną polisę i OWU.

Jak ubezpieczyciele mogą zaniżać odszkodowanie przy szkodzie całkowitej?

Samo zakwalifikowanie szkody jako całkowitej nie musi być błędne. Nie oznacza jednak, że prawidłowo ustalono wysokość należnego odszkodowania. W praktyce szczególnej weryfikacji wymagają następujące elementy.

1. Zaniżenie wartości samochodu przed wypadkiem

Im niższą wartość pojazdu przed szkodą przyjmie ubezpieczyciel, tym niższe będzie należne odszkodowanie. Na wycenę wpływają m.in.:

  • rok produkcji i data pierwszej rejestracji
  • wersja silnikowa i wyposażenia
  • wyposażenie dodatkowe
  • przebieg i historia serwisowa
  • wcześniejsze naprawy i stan techniczny
  • liczba właścicieli oraz sytuacja na rynku

Warto sprawdzić dane wprowadzone do systemu wyceny. Pominięcie wyposażenia dodatkowego, zastosowanie nieuzasadnionej korekty albo przyjęcie niewłaściwej wersji pojazdu może istotnie obniżyć jego wartość.

2. Zawyżenie wartości wraku

Przy szkodzie całkowitej wartość pozostałości odejmowana jest od wartości samochodu sprzed szkody. Oznacza to prostą zależność: im wyżej ubezpieczyciel wyceni wrak, tym mniej pieniędzy wypłaci poszkodowanemu.

Jeżeli samochód przed wypadkiem był wart 100 000 zł, różnica między wyceną wraku na 25 000 zł a 40 000 zł oznacza 15 000 zł różnicy w wysokości odszkodowania.

Trzeba więc sprawdzić, czy wskazana wartość pozostałości jest rzeczywiście możliwa do uzyskania na rynku, a przy aukcji internetowej – czy istnieje konkretny nabywca, oferta jest aktualna i transakcja może zostać realnie przeprowadzona.

Sąd Najwyższy wskazuje, że przy szkodzie całkowitej klasycznym mechanizmem jest odliczenie wartości pozostałości od wartości pojazdu sprzed szkody (m.in. II CSK 100/18).Wyrok SN II CSK 100/18

3. Nieprawidłowe ustalenie kosztów naprawy

Koszt naprawy może przesądzić o tym, czy szkoda zostanie uznana za całkowitą. Dlatego należy sprawdzić ceny i rodzaj części, stawki za roboczogodzinę, zakres prac blacharskich i lakierniczych, technologię naprawy oraz rzeczywisty zakres uszkodzeń.

Rzecznik Finansowy publikuje materiały dotyczące m.in. cen usług naprawczych, jakości części i amortyzacji w szkodach z OC.Cykl Rzecznika Finansowego o likwidacji szkód z OC ppm

Jeżeli ubezpieczyciel wypłacił już odszkodowanie, zobacz również Dopłaty do odszkodowań – artykuł kancelarii o dochodzeniu brakującej części świadczenia.

OC a AC – dlaczego różnica jest tak ważna?

Szkoda całkowita z OC sprawcy

Odpowiedzialność ubezpieczyciela wynika m.in. z art. 34 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych oraz art. 822 § 4 Kodeksu cywilnego. Zastosowanie znajdują również zasady naprawienia szkody wynikające z art. 361 i 363 k.c.Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych – ELI

W OC sprawcy nie można automatycznie przenosić procentowego progu szkody całkowitej występującego w ubezpieczeniach AC.

Szkoda całkowita z AC

AC jest ubezpieczeniem dobrowolnym, dlatego bardzo duże znaczenie ma treść umowy i OWU. Ubezpieczyciel może przewidzieć np., że szkoda całkowita występuje po przekroczeniu określonego procentu wartości pojazdu.

Trzeba jednak sprawdzić:

  • od jakiej wartości liczony jest próg
  • jak ustalana jest wartość samochodu
  • według jakich zasad obliczany jest koszt naprawy
  • jak określana jest wartość pozostałości
  • czy występuje udział własny
  • czy zastosowanie ma amortyzacja części

W sprawach AC Sąd Najwyższy podkreśla znaczenie treści umowy i OWU, w tym zasad ustalania wartości pojazdu i pozostałości (por. m.in. I CSK 493/18).Orzeczenie SN I CSK 493/18

Co z VAT przy szkodzie całkowitej?

Nie można automatycznie przyjmować, że odszkodowanie powinno zostać ustalone w kwocie netto. Znaczenie ma m.in. status poszkodowanego oraz to, czy i w jakim zakresie może on odliczyć VAT.

Rzecznik Finansowy udostępnia również materiały i uchwały dotyczące VAT w kosztorysach w OC komunikacyjnym.Baza uchwał Rzecznika Finansowego

Czy oprócz dopłaty można żądać innych kwot?

W zależności od okoliczności konkretnej sprawy roszczenie nie musi ograniczać się do różnicy wynikającej z prawidłowej wyceny pojazdu i pozostałości. Możliwe jest również dochodzenie m.in.:

  • odsetek ustawowych za opóźnienie
  • uzasadnionych kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy
  • kosztów holowania
  • uzasadnionych kosztów parkowania
  • kosztów najmu pojazdu zastępczego – jeżeli spełnione są przesłanki ich zwrotu
  • innych kosztów pozostających w normalnym związku ze zdarzeniem

W uchwale III CZP 68/18 Sąd Najwyższy analizował możliwość objęcia odszkodowaniem kosztów prywatnej ekspertyzy, gdy jej sporządzenie było celowe i niezbędne w konkretnych okolicznościach.Uchwała SN III CZP 68/18

W orzecznictwie SN potwierdzono także możliwość zwrotu uzasadnionych kosztów najmu pojazdu zastępczego w związku ze szkodą całkowitą.Orzeczenie SN II CSKP 524/22

Ile czasu ma ubezpieczyciel na wypłatę odszkodowania?

W przypadku szkody likwidowanej z OC sprawcy zakład ubezpieczeń powinien co do zasady wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni od otrzymania zawiadomienia o szkodzie. Wynika to z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Jeżeli wyjaśnienie wszystkich okoliczności w tym terminie nie jest możliwe, zastosowanie znajdują dalsze terminy przewidziane w ustawie. Ubezpieczyciel powinien jednak wypłacić w terminie 30 dni bezsporną część świadczenia.

Pełny tekst ustawy dostępny jest w oficjalnym systemie ELI.Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych – ELI

Jak samodzielnie sprawdzić, czy odszkodowanie zostało zaniżone?

Jeżeli ubezpieczyciel stwierdził szkodę całkowitą, zacznij od uzyskania pełnej dokumentacji likwidacji szkody. Sprawdź przede wszystkim:

  1. jaką wartość samochodu przed wypadkiem przyjął ubezpieczyciel
  2. czy prawidłowo wskazano wersję i wyposażenie pojazdu
  3. jakie korekty zastosowano i z czego wynikają
  4. na jaką kwotę wyceniono pozostałości
  5. czy wrak rzeczywiście można sprzedać za wskazaną kwotę
  6. jaki koszt naprawy przyjęto i według jakich stawek
  7. w jaki sposób rozliczono VAT
  8. w przypadku AC – co dokładnie przewidują OWU
Nie ograniczaj się do końcowej kwoty odszkodowania. Najważniejsze są dane i założenia, na podstawie których ubezpieczyciel ją obliczył.

Jakie dokumenty warto przesłać kancelarii?

  • decyzję ubezpieczyciela
  • kalkulację kosztów naprawy
  • wycenę wartości samochodu
  • wycenę pozostałości lub dokumentację aukcji
  • zdjęcia uszkodzonego pojazdu
  • dowód rejestracyjny
  • informacje o wyposażeniu i przebiegu
  • dokumentację serwisową – jeżeli jest dostępna
  • polisę i OWU – w przypadku szkody z AC
  • dotychczasową korespondencję z ubezpieczycielem

Na tej podstawie można ocenić, które elementy wyceny wymagają zakwestionowania i czy istnieją podstawy do dochodzenia wyższego odszkodowania.

Czy sprzedaż lub naprawa samochodu ma znaczenie dla wysokości odszkodowania?

Tak – sposób dalszego postępowania z pojazdem może mieć znaczenie dla metody ustalania szkody. W szczególności aktualne orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że gdy naprawa pojazdu stała się niemożliwa, np. wskutek jego zbycia lub wcześniejszej naprawy, nie zawsze uzasadnione jest ustalanie odszkodowania jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy.

W uchwale siedmiu sędziów z 11 września 2024 r., III CZP 65/23, Sąd Najwyższy odniósł się właśnie do sytuacji, w której pojazd został zbyty w stanie uszkodzonym albo wcześniej naprawiony.Informacja Sądu Najwyższego o uchwale III CZP 65/23

Dlatego przed sprzedażą uszkodzonego samochodu, zawarciem ugody albo podjęciem działań, które mogą utrudnić późniejsze wykazanie wysokości szkody, warto przeanalizować dokumentację i sposób rozliczenia.

Czy można odwołać się od decyzji o szkodzie całkowitej?

Tak. Decyzja zakładu ubezpieczeń nie jest wyrokiem sądu i może zostać zakwestionowana.

Jeżeli analiza dokumentacji wykaże nieprawidłowości, możliwe jest przygotowanie reklamacji lub wezwania do zapłaty i przedstawienie własnego stanowiska dotyczącego prawidłowej wysokości szkody. Jeżeli ubezpieczyciel nie zmieni decyzji, roszczenia można dochodzić przed sądem.

Więcej informacji o dochodzeniu brakującej części świadczenia znajdziesz tutaj: Dopłaty do odszkodowań.

Szkoda całkowita – ile można odzyskać od ubezpieczyciela?

Nie istnieje jedna kwota ani procent, o który ubezpieczyciele zaniżają wszystkie szkody. W jednej sprawie różnica może wynosić kilka tysięcy złotych, w innej kilkanaście albo kilkadziesiąt tysięcy.

Przed rozpoczęciem sporu trzeba odpowiedzieć przede wszystkim na trzy pytania:

  • Ile rzeczywiście wart był samochód przed szkodą?
  • Ile rzeczywiście warte są pozostałości?
  • Czy koszt naprawy został prawidłowo obliczony?

Dopiero porównanie tych wartości pozwala ocenić, czy istnieje podstawa do żądania dopłaty i jaka może być jej wysokość.

Zobacz także szerszy opis usług kancelarii dotyczących odszkodowań komunikacyjnych.

Otrzymałeś zaniżone odszkodowanie za szkodę całkowitą? Sprawdź wycenę

Kancelaria Radcy Prawnego Tomasza Walczaka prowadzi sprawy dotyczące zaniżonych odszkodowań komunikacyjnych z OC sprawcy oraz AC, w tym sprawy dotyczące szkód całkowitych.

W ramach prowadzenia sprawy analizujemy w szczególności:

  • wartość samochodu przed szkodą
  • wycenę pozostałości
  • kalkulację kosztów naprawy
  • zastosowane korekty
  • sposób rozliczenia VAT
  • postanowienia OWU w przypadku AC
  • możliwość dochodzenia dodatkowych należności i odsetek

Jeżeli analiza wykaże, że odszkodowanie zostało zaniżone, możemy przygotować reklamację lub wezwanie do zapłaty, prowadzić negocjacje z ubezpieczycielem, a gdy będzie to uzasadnione – dochodzić dopłaty przed sądem.

PRZEŚLIJ DECYZJĘ UBEZPIECZYCIELA DO ANALIZY

Jeżeli otrzymałeś decyzję o szkodzie całkowitej i masz wątpliwości co do wysokości odszkodowania, prześlij decyzję ubezpieczyciela oraz otrzymaną wycenę. Sprawdzimy, czy wartość samochodu, pozostałości i koszty naprawy zostały ustalone prawidłowo oraz czy istnieją podstawy do dochodzenia dopłaty.

Kontakt i informacje o kancelarii: tomaszwalczak.pl

Nie podpisuj ugody ani oświadczenia o ostatecznym zaspokojeniu roszczeń przed sprawdzeniem wyceny.

Źródła i materiały eksperckie wykorzystane do linkowania

Rate this post