Skip to main content

„Alimenty na żonę”

Wyrok rozwodowy jest potwierdzeniem tego, że pomiędzy małżonkami ustały wszelkie więzi, tj. fizyczna, duchowa i gospodarcza. Zerwanie więzi gospodarczej polega na tym, że strony zaczynają się samodzielnie utrzymywać (prowadzenie tzw. samodzielnego gospodarstwa domowego). Zazwyczaj po rozwodzie sytuacja majątkowa stron ulega zmianie, w ten sposób, że byli małżonkowie mogą sobie pozwolić na zakup mniejszej ilości dóbr, niż w czasie trwania małżeństwa. Nie oznacza to jednak, że nijako „automatycznie” małżonek, który ma mniejsze możliwości majątkowe, będzie uprawniony do alimentów. Alimenty na dziecko, są obok alimentów na żonę lub męża najpopularniejszymi instytucjami w prawie rodzinnym służącymi do zaspakajania usprawiedliwionych potrzeb osób uprawnionych.

Alimenty na żonę lub męża – Obowiązek alimentacyjny

Ustawodawca w art. 60 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: k.r.o.) wprowadził normy ustalające zakres obowiązku alimentacyjnego. Z ww. artykułu wyraźnie wynika, że zakres obowiązku alimentacyjnego jest różny, w zależności od tego, czy małżonek został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego, czy sąd uznał winę obojga małżonków lub w ogóle nie orzekał o winie. Jeżeli sąd nie orzekał o winie lub uznał, że winę za rozkład pożycia małżeńskiego ponoszą oboje małżonkowie, to małżonek, który znajduje się w niedostatku może żądać od drugiego małżonka dostarczenia środków utrzymania w zakresie odpowiadającym swoim usprawiedliwionym potrzebom oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Jeżeli jednak sąd ustalił winę jednego małżonka, a rozwód niesie ze sobą istotne pogorszenie sytuacji małżonka niewinnego, to sąd może orzec, że małżonek winny jest zobowiązany przyczynić się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, nawet jeżeli ten nie znajduje się w niedostatku.

Alimenty w trakcie trwania małżeństwa

Obowiązek dostarczania środków utrzymania rodzinie, jest jednym z podstawowych obowiązków małżeńskich. Ustawodawca obowiązek ten nakłada na każdego z małżonków. Oznacza to, że w trakcie trwania małżeństwa małżonek uprawniony może żądać od drugiego, by dostarczał takie środki, jakie są niezbędne dla utrzymania całej rodziny. O zasadności tego powództwa, decydują wyłącznie niezaspokojone potrzeby rodziny i niewypełnianie obowiązku przez zobowiązanego. Odrębność roszczenia o dostarczanie środków utrzymania rodzinie od innych roszczeń alimentacyjnych polega niewątpliwie na tym, że może być dochodzone w trakcie trwania małżeństwa. Strony mogą nawet wyraźnie deklarować, że w przyszłości nie planują się rozwieść.

Ustalenie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego – co to oznacza?

Z powyższych akapitów wiesz już, że orzeczenie rozwodu z ustaleniem wyłącznej winy drugiego małżonka ma kolosalne znaczenie w kwestii świadczeń alimentacyjnych. O ile, w przypadku nieorzekania o winie lub ustalenia, że małżonkowie ponoszą winę za rozkład pożycia małżeńskiego wspólnie, obowiązek alimentacyjny małżonka polega na dostarczeniu uprawnionemu małżonkowi środków utrzymania odpowiadających jego usprawiedliwionym potrzebom, to w sytuacji ustalenia wyłącznej winy, małżonek zobowiązany będzie przyczyniać się do zaspakajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego. Przy czym, alimenty na żonę lub męża te będą zasądzone, gdy sąd ustali, że doszło do istotnego pogorszenia sytuacji majątkowej małżonka niewinnego.

Małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia – jakie obowiązki?

Sąd ustalając ww. przesłankę, przeprowadza test logiczny, w trakcie którego porównuje sytuację materialną małżonka niewinnego z tą, jaka istniałaby, gdyby nie doszło do rozwodu. Istotne jest przy tym, że sąd bierze pod uwagę sytuację materialną małżonka, jaką w czasie trwania małżeństwa powinien mieć, a nie tą, jaką faktycznie miał. Przykładowo, w trakcie trwania związku małżeńskiego każdy z małżonków posiadał własny samochód. W trakcie procesu rozwodowego sąd orzekał o winie małżonków. Sąd uznał męża za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Krótko po rozwodzie sytuacja materialna żony uległa znacznemu pogorszeniu i nie stać jej było na utrzymywanie samochodu, którym jeździła do pracy i zawoziła dziecko do szkoły. W takiej sytuacji żona jest uprawniona do żądania alimentów od męża, co najmniej w wysokości kosztów utrzymania samochodu.

Rozwód z wyłącznej winy męża, a lepsza sytuacja materialna żony.

Co dzieje się z roszczeniem alimentacyjnym, gdy małżonek niewinny rozkładu pożycia małżeńskiego znajduje się w lepszej kondycji finansowej niż drugi małżonek? Chodzi o sytuację, kiedy po rozwodzie okazuje się, że małżonek winny znajduje się w niedostatku. Czy w takiej sytuacji, w razie ustalenia korzystnej sytuacji materialnej małżonka niewinnego, winny będzie uprawniony do alimentów ? Odpowiedź na to pytanie wynika już z przywołanego wcześniej art. 60 k.r.o. Warto jednak wyraźnie wskazać, że małżonkowi, który został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego, nie przysługuje uprawnienie do wytoczenia powództwa o alimenty.

Zobacz także inne moje artykuły: rozwody Kraków, dział spadku.

alimenty na żonę

Wysokość alimentów.

Przygotowując pozew o alimenty należy pamiętać o dokładnym opisaniu roszczenia. Należy więc wskazać, kto, ile i komu ma płacić alimentów. Wysokość alimentów nie może być ustalona dowolnie, gdyż takie roszczenie zostanie oddalone. Pamiętać należy, że w procesie cywilnym funkcjonuje zasada ogólna, zgodnie z którą ten, który żąda czegoś zobowiązany jest to żądanie udowodnić.

Alimenty do wysokości usprawiedliwionych potrzeb.

Zakres obowiązku alimentacyjnego ograniczony jest do wysokości tzw. usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego (nieorzekanie o winie lub wina obu stron). Oznacza to, że alimenty będą płatne tylko w takiej wysokości, jaka precyzyjne wyliczona zostanie przez sąd w trakcie procesu. Składając pozew o alimenty należy więc wykazać, jakie są możliwości majątkowe zobowiązanego, uprawnionego oraz usprawiedliwione potrzeby tego ostatniego. Wyliczenie wysokości alimentów będzie sprowadzało się do porównania sytuacji majątkowej uprawnionego i zobowiązanego oraz ustalenia, jaka część usprawiedliwionych potrzeb nie może być zaspokojona. Przez usprawiedliwione potrzeby należy rozumieć tylko te wydatki, które w danym układzie sytuacyjnym są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osoby uprawnionej.

Jaki wpływ na alimenty mają możliwości majątkowe zobowiązanego?

Samo oznaczenie w pozwie potrzeb małżonka uprawnionego nie jest wystarczające do ustalenia obowiązku płacenia alimentów. Pamiętać należy, że obowiązek dostarczenia środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu aktualizuje się wtedy, gdy sytuacja majątkowa małżonka zobowiązanego na to pozwala. Co to oznacza? We wszystkich sprawach alimentacyjnych majątkowe możliwości małżonka zobowiązanego ustalane są w ten sposób, że sąd ocenia jakie dochody małżonek może mieć, a nie jakie faktycznie osiąga. Ocena ta oparta jest głównie o kryteria doświadczenia życiowego, m.in.: wykształcenie zobowiązanego, jego relacje gospodarcze, możliwości wynajmu nieruchomości (jeżeli takowe posiada), zyski z udziału w spółkach etc.

alimenty na żonę

Alimenty na żonę lub męża – Kiedy wygasa obowiązek alimentacyjny?

Ustawodawca nie przewidział terminu z upływem, którego obowiązek alimentacyjny wygasa. Co do zasady, zobowiązany musi płacić je tak długo, jak długo usprawiedliwione potrzeby uprawnionego nie są zaspakajane. Zauważyć należy, że to na zobowiązanym spoczywa ciężar wykazania tego, że potrzeby uprawnionego mogą być zaspakajane w inny sposób niż poprzez alimenty. Jeżeli zobowiązany chce uwolnić się od obowiązku alimentacyjnego powinien wytoczyć stosowne powództwo. Powyższa zasada będzie stosowana także w przypadku podwyższenia alimentów. Każdorazowo, gdy stan faktyczny ulegnie zmianie, to pomimo zasądzonych już alimentów mamy możliwość ich podwyższenia. W sprawach rodzinnych orzeczenia alimentacyjne nie są wydawane raz na zawsze i w zależności od zmiany stosunków mogą być modyfikowane.

Niezależnie od powyższego, zawarcie nowego związku małżeńskiego powoduje wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego. Ustawodawca wprowadza także dodatkowy przywilej na rzecz małżonka niewinnego rozkładu pożycia małżeńskiego. W art. 60§3 k.r.o. przyjmuje, że w przypadku, gdy zobowiązanym do alimentów jest małżonek, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, to obowiązek alimentacyjny wygasa z upływem 5 lat od orzeczenia rozwodu. Termin ten jednak może być przedłużony ze względu na wyjątkowe okoliczności leżące po stronie uprawnionego.

zobacz także: Podział majątku wspólnego, Alimenty na dziecko, Podwyższenie alimentów, Pozew o alimenty, Rozwody Kraków, Alimenty na żonę, Nierówny podział majątku po rozwodzie.