Skip to main content

Zadośćuczynienie za śmierć osoby najbliższej

Jeżeli w wyniku zdarzenia śmierć poniosła osoba nam najbliższa, to uprawnieni jesteśmy do tego, aby sprawca zdarzenia lub zakład ubezpieczeń zapłacił nam zadośćuczynienie.

Ustawodawca nie zdefiniował kręgu tzw. osób najbliższych, dlatego każdorazowo w tego rodzaju sprawach sąd weryfikuje, jakie relacje łączyły osobę poszkodowaną z osobą, która zmarła w wyniku wypadku. Może się bowiem okazać, że osoba, która dochodzi zadośćuczynienia, nie była związana z osobą zmarłą więzami krwi lub stosunkiem formalnym, a mimo tego okoliczności faktyczne przemawiają za zasadnością tego roszczenia. Jest wiele orzeczeń, w których sądy przyjmowały, że do zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej uprawnieni są oprócz rodziny, także byli małżonkowie, przyrodnie rodzeństwo, pasierbie itd.

Uprawniony do wytoczenia powództwa o zadośćuczynienie żąda kompensaty za doznane krzywdy, rozumiane jako cierpienie, ból i poczucie osamotnienia po śmierci osoby najbliższej. Jeżeli zatem poszkodowany nie wykaże, że ww. krzywdy w istocie zaistniały, sąd oddali powództwo. Pomimo tego, że często w sprawach o zadośćuczynienie występują różni członkowie rodziny, to sąd dla każdej osoby odrębnie bada tzw. indywidualne poczucie krzywdy, wpływ śmierci na jego zdrowie psychiczne, a także stopień zażyłości między zmarłym a osobą najbliższą. Oprócz czynników subiektywnych dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia sąd bierze pod uwagę także czynniki obiektywne, np. jaką funkcję pełnił zmarły w rodzinie, a w szczególności, czy był głównym żywicielem rodziny oraz w jakim zakresie przyczyniał się do jej utrzymania. Ustalenie powyższych ma wpływ na wysokość zadośćuczynienia.

 

Niestety nie ma żadnych wyznaczników dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia, co w praktyce oznacza, że zasądzane kwoty kształtują się na różnym poziomie. Sąd związany jest ogólną zasadą wynikającą z uchwały Sądu Najwyższego, zgodnie z którą zadośćuczynienie nie powinno być symboliczne, ale również nie może być nadmierne (vide: uchwała SN z 24 listopada 1966 r., sygn. akt III CZP91/66). Najczęściej w prowadzonych przez Kancelarię sprawach sądy zasądzały zadośćuczynienie na poziomie od kilkudziesięciu do stu tysięcy złotych.

Czas na podjęcie decyzji o dochodzeniu przez uprawnionych zadośćuczynienia jest ograniczony i wynosi 3 lata od dnia dowiedzenia się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej do jej naprawienia. Jeżeli do zgonu doszło w wyniku przestępstwa, termin ten przedłuża się do 20 lat od daty zdarzenia.

Dowody w sprawie o zadośćuczynienie.

Postępowanie dowodowe w sprawie o zadośćuczynienie ma przede wszystkim na celu wykazanie relacji łączących powoda z osobą zmarłą oraz wszelkich krzywd, jakich doznał w związku z tą śmiercią. Oprócz zeznań świadków kluczowym dowodem może okazać się korespondencja z osobą zmarłą. Dla ustalenia krzywd ponownie należy powołać dowód z zeznań świadków oraz przedstawić dokumentację medyczną.

Koszty sądowe.

Opłata od pozwu o zadośćuczynienie jest zależna od kwoty dochodzonego roszczenia. W sprawach o wartości sporu:
1) do 500 złotych – w kwocie 30 zł;
2) ponad 500 złotych do 1500 złotych – w kwocie 100 zł;
3)ponad 1500 złotych do 4000 złotych – w kwocie 200 zł;
4) ponad 4000 złotych do 7500 złotych – w kwocie 400 zł;
5) ponad 7500 złotych do 10 000 złotych – w kwocie 500 zł;
6)ponad 10 000 złotych do 15 000 złotych – w kwocie 750 zł;
7) ponad 15 000 złotych do 20 000 złotych – w kwocie 1000 zł.
W sprawach, których wartość sporu przekracza 20.000 zł, opłata sądowa jest stosunkowa i wynosi 5% kwoty dochodzonego roszczenia.

Sprawy o zadośćuczynienie wymagają, oprócz znajomości przepisów
i orzecznictwa, także wiedzy praktycznej wyniesionej z sali rozpraw. Kancelaria zapewnia pełną obsługę na każdym etapie postępowania, począwszy od porad prawnych, przygotowania pozwu, poprzez postępowanie sądowe, skończywszy na postępowaniu egzekucyjnym.

 

Tomasz Walczak

Author Tomasz Walczak

More posts by Tomasz Walczak